Szanowny Panie Premierze! W Narodowym Planie Rozwoju, zatwierdzonym przez Radę Ministrów w dniu 14
Szanowny Panie Premierze! W Narodowym Planie Rozwoju, zatwierdzonym przez Radę Ministrów w dniu 14 stycznia 2003 r., na str. 135 podane są następujące kwoty środków z Unii Europejskiej, skierowanych na realizację tego planu w latach 2004-2006:
- Fundusze strukturalne 7535,3 mln euro,
- Fundusz Spójności 3733,3 mln euro,
- Razem 11 368,6 mln euro.
W wypowiedziach przedstawicieli rządu pojawiają się opinie, iż Polska nie wykorzysta 100% tych funduszy, ale ma wykorzystać niewiele mniej - około 70%-80%, a szacunek ten podawany jest na podstawie doświadczeń innych krajów członkowskich. Jednakże doświadczenia polskie wskazują, że wykorzystanie funduszy Unii Europejskiej będzie przynajmniej 10-krotnie mniejsze. Zostało to jednoznacznie stwierdzone w Raporcie NIK przedstawiającym wyniki kontroli wykorzystania funduszu ISPA w sektorze ochrony środowiska. Po 2,5 roku wdrażania funduszu ISPA wykorzystanie przyznanych przez Komisję Europejską środków wynosiło tylko 0,15%.
Fundusze przyznane przez Unię Europejską mają następujące formy:
1. najpierw fundusze te mają formę zobowiązań:
- Pierwszym zobowiązaniem jest przydzielenie kwoty funduszu dla danego kraju, zazwyczaj rozporządzeniem Rady Europy,
- w ramach tegoż rozporządzenia zostają podpisane memoranda finansowania przydzielające środki na poszczególne projekty lub programy.
2. Dopiero po tym fundusze przyjmują formę realnych pieniędzy wypłacanych na realizację projektów.
Fundusz ISPA został utworzony Rozporządzeniem Rady Europy 1267/1999 z 21 czerwca 1999 r. Od tej daty znane są kwoty przydzielone Polsce na okres 2000-2006 z funduszu ISPA dla sektorów ochrony środowiska i transportu. Od 21 czerwca 1999 r. upłynęły 4 lata.
Pytania:
1. Jaka była kwota przyznana Polsce w ramach funduszu ISPA na sektor transportu i sektor ochrony środowiska w poszczególnych latach?
2. Na jaką kwotę podpisano memoranda finansowania dla poszczególnych projektów w ramach obu sektorów?
3. Ile pieniędzy zostało przekazanych z Komisji Europejskiej na rachunek Ministerstwa Finansów w NBP, nazywany Narodowym Funduszem, do 30 czerwca 2003 r. z tytułu podpisanych memorandów finansowania dla wszystkich projektów w sektorach transportu i ochrony środowiska?
4. Od kwot przekazanych przez Komisję Europejską, a znajdujących się na rachunkach bankowych naliczane są odsetki. Zgodnie z memorandum finansowania dla każdego projektu odsetki te powinny być zwracane do Komisji Europejskiej. Jakie kwoty odsetek naliczono do 30 czerwca 2003 r. od przetrzymywanych środków przekazanych przez Komisję Europejską i jakie kwoty zwrócono do Komisji Europejskiej?
5. Jakie kwoty pieniędzy przekazano z rachunku Narodowego Funduszu Ministerstwa Finansów do samorządów w celu realizacji płatności za realizowane projekty w obu sektorach do 30 czerwca 2003 r.?
6. Ile pieniędzy wypłacono na prace konsultacyjne związane z przygotowaniem i wdrażaniem projektów w sektorach transportu i środowiska do 30 czerwca 2003 r.?
7. Ile pieniędzy wypłacono na realizowane roboty na placach budów w sektorze transportu i sektorze środowiska do 30 czerwca 2003 r.?
8. Ile pieniędzy z funduszu ISPA zostanie wypłaconych w roku bieżącym na projekty realizowane w sektorach transportu i ochrony środowiska?
9. Jaki jest plan wypłat środków całego funduszu ISPA na projekty realizowane w sektorze transportu i ochrony środowiska? Ile pieniędzy zostanie wypłaconych w poszczególnych latach, a ile pieniędzy zostanie utraconych?
10. Od kilku miesięcy znane są kwoty przydzielone Polsce przez Unię Europejską w ramach Funduszu Spójności i funduszy strukturalnych. W kampanii przed referendum rząd obiecywał wysokie wykorzystanie funduszy Unii Europejskiej. Jak przebiega przygotowanie projektów do finansowania z tych funduszy? Czy i w jakim zakresie rzeczowo-finansowym są przygotowywane inwestycje do realizacji w 2004 r. i 2005 r. (np. ile kilometrów dróg - autostrad jest przygotowanych do wykonania chociażby pod względem uregulowania spraw własnościowych)? Ile pieniędzy będzie dostępnych w roku 2004 i ile zostanie wykorzystanych na finansowanie realizacji projektów?
Pytania te są ważne, ponieważ odpowiedzi na nie będą pokazywały tempo wykorzystywania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Odpowiedzi na te pytania pokażą również, czy instytucje rządowe są przygotowane do wykorzystania funduszy UE.
Z poważaniem
Poseł Jan Tomaka
Warszawa, dnia 25 lipca 2003 r.