Czynnikiem, który w znaczącym stopniu wpływa na skuteczność ochrony rynku wewnętrznego, jest jakość kontroli
Czynnikiem, który w znaczącym stopniu wpływa na skuteczność ochrony rynku wewnętrznego, jest jakość kontroli granicznej wwożonych do kraju towarów. Ta zaś zależy od kwalifikacji służb celnych, jakości ich pracy oraz wyposażenia technicznego, którym dysponują. Niezwykle istotnym elementem wsparcia pracy służby celnej jest informatyzacja. W znacznym stopniu przyczynia się ona bowiem do zwiększenia wykrywalności przemytu i dzięki zgłoszeniom elektronicznym, które są ułatwieniem dla podmiotów gospodarczych, umożliwia dostęp do informacji handlowych i operacyjnych. Brak nowoczesnych rozwiązań informatycznych na polskich przejściach granicznych utrudnia skuteczną kontrolę wwożonych towarów.
Nieszczelność granic prowadzi do dużego uszczerbku w dochodach skarbu państwa i trudnych do oszacowania strat ponoszonych przez rodzime podmioty gospodarcze, których produkty konkurują z towarami przemycanymi lub sprzedawanymi na rynku po zaniżonych cenach. Za przykład może posłużyć przemysł lekki borykający się z problemami związanymi z przemytem i sprzedażą na polskim rynku po zaniżonych cenach towarów włókienniczych i tekstylnych wyprodukowanych za granicą. Koszty nowoczesnych rozwiązań informatycznych dla służb celnych szacuje się podobno na ok. 87 mln PLN. Jest to kwota niewątpliwie znacząca, zwłaszcza w sytuacji, gdy budżet państwa boryka się z trudnościami realizacji planowanych wydatków. Pamiętać jednak należy, iż im mniej jest pieniędzy w dyspozycji, tym bardziej racjonalnie powinny być one wydawane. W ramach tej racjonalności niewątpliwie, według mnie, mieścić się powinny wydatki, które zwracać się będą w przyszłości zwiększonymi wpływami do ˝państwowej kiesy˝ z potencjalnych wpływów. Z pewnością inwestycja w informatyzację polskich przejść granicznych i służb celnych będzie służyła temu celowi, zwracając się z nawiązką i powodując niższe koszty związane z wypłatą zasiłków dla bezrobotnych byłym pracownikom polskich przedsiębiorstw.
Komputeryzacja urzędów celnych oraz stworzenie jednorodnej, ogólnopolskiej sieci informatycznej pozwalającej na ciągłą informację o imporcie, w tym tekstyliów, w aspekcie cen, asortymentów, ilości, kierunków zakupów, i podmiotach - importerach stają się już obecnie wymogiem bezwzględnym. Dodatkowo konieczne wydaje się przywrócenie i dodatkowe wprowadzenie specjalizacji urzędów celnych wykonujących czynności przewidziane prawem dla określonych wyrobów, w tym wyrobów przemysłu odzieżowego, tekstylnego i obuwniczego.
W związku z tym kieruję do pana premiera następujące pytanie:
1. W jakim stopniu zaawansowania są obecnie prace nad wdrożeniem systemem informatycznego dla urzędów celnych i przejść granicznych?
2. Jakie są faktyczne potrzeby finansowe na zrealizowanie omawianego zadania? Czy projektowany budżet na rok 2003 przewiduje ostateczne sfinansowanie tego ważnego i koniecznego zadania, nawet kosztem innych zadań?
3. Na jaką pomoc w tym zakresie mogą liczyć polskie służby celne ze strony Unii Europejskiej?
Poseł Adam Stanisław Szejnfeld
Warszawa, dnia 3 czerwca 2002 r.