Szanowny Panie Premierze! Wejście w życie 24 kwietnia 2001 r. ustawy z dnia 15
Szanowny Panie Premierze! Wejście w życie 24 kwietnia 2001 r. ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (DzU nr 4 z 2001 r., poz. 27) stało się swoistą rewolucją w polskiej spółdzielczości mieszkaniowej. Wprowadza ona istotne zmiany w stosunkach własnościowych w spółdzielniach mieszkaniowych. W myśl art. 1 ust. 1 ww. ustawy celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych, czyli lokali o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (DzU nr 80 z 2000 r., poz. 903) oraz pracowni twórców przeznaczonych do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki lub domów jednorodzinnych (w rozumieniu ustawy także samodzielnych części domów bliźniaczych lub szeregowych przeznaczonych głównie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych), a także lokali o innym przeznaczeniu. Idąc dalej, zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych przedmiotem działalności spółdzielni może być:
1. budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych,
2. budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych warunkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu,
3. budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów,
4. udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych,
5. budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu.
Zgodnie z art. 1 ust. 6 ww. ustawy spółdzielnia mieszkaniowa może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1.
Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych wbrew obowiązującemu wcześniej art. 219 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (DzU nr 54 z 1995 r., poz. 288, z późn. zm.), mówiącemu w § 3, iż statut spółdzielni mieszkaniowej może przewidywać, że w domach dla inwalidów, osób samotnych i w innych domach o specjalnym przeznaczeniu lokatorskie prawa do lokali nie podlegają przekształceniu, dopuszcza możliwość przeniesienia własności lokalu na rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w domach wyżej wymienionych. Jedynym ograniczeniem w myśl ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych jest brak możliwości przeniesienia własności lokali członkowi spółdzielni, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w budynku wybudowanym ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego na podstawie art. 20 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (tekst jednolity DzU nr 98 z 2000 r., poz. 1070). Artykuł ten w ust. 2 mówi, iż lokale mieszkalne w budynku wzniesionym przy wykorzystaniu kredytu, o którym mowa w art. 18 pkt 1, nie mogą być pod rygorem nieważności wyodrębnione na własność ani przydzielone na zasadach spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Idąc dalej, ust. 3 stwierdza, iż udzielenie spółdzielni mieszkaniowej kredytu, o którym mowa w art. 18 pkt 1, na finansowanie kosztów budowy mieszkań przydzielanych na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu może nastąpić, jeżeli statut spółdzielni nie dopuszcza możliwości przekształcenia tego prawa w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu - zmiana statutu w tym zakresie jest niedopuszczalna.
Mając na uwadze budzące się kontrowersje wokół ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych i ustawy Prawo spółdzielcze w sprawie możliwości przeniesienia własności lokalu na rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego w domach dla inwalidów, osób samotnych i innych domach o specjalnym przeznaczeniu w myśl tzw. miniuwłaszczenia, mam pytania do pana premiera:
1. Czy pan premier i rząd RP są świadomi tego, iż umożliwienie w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych przeniesienia własności lokalu kombatantom oraz emerytom i rencistom posiadającym dotychczas spółdzielcze lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych w domach dla inwalidów, osób samotnych i innych domach o specjalnym przeznaczeniu nie tylko uniemożliwi dokonywanie przez spółdzielnie mieszkaniowe na ich rzecz przydziałów mieszkań spełniających wymogi określone w regulaminie przydziału i zamiany mieszkań m.in. w domach typu SDK, ˝domach pogodnej starości˝ czy ˝Domach na jesień życia˝, ale w konsekwencji doprowadzi do utraty przez nich możliwości uzyskania własnego mieszkania za niewielką sumę pieniędzy w postaci wkładu mieszkaniowego z dużą bonifikatą?
2. Czy pan premier zdaje sobie sprawę z tego, iż tzw. miniuwłaszczenie domów o specjalnym przeznaczeniu w myśl ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych doprowadzi do utraty przez nie swojego specjalnego charakteru?
3. Czy pan premier i rząd RP biorą pod uwagę konsekwencje, jakie wynikają z uwłaszczenia domów o szczególnym przeznaczeniu, zwłaszcza w przypadku, gdy w ich lokalach mieszkalnych zamieszkają rodziny wieloosobowe? Wtedy nie będą one spełniały wymogów określonych w ustawie Prawo budowlane oraz przepisów zawartych w rozporządzeniu ministra gospodarki przestrzennej i budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowania (DzU nr 10 z 1995 r., poz. 46).
Z poważaniem
Poseł Renata Szynalska
Kalisz, dnia 25 maja 2001 r.